Кеплер заңдары

Опубликовано Опубликовано в рубрике Механика

Ньютонның динамиканың үш заңын дәне төртінші заң- Бүкіләлемдік тартылыс заңын беруіненжарты ғасырдай бұрын неміс астрономы Иоганн Кеплер (1571-1630) өзінің астрономиялық еңбектерінде Күн системасындағы планеталардың қозғалысын сипаттайтын заңдарды берген болатын. Кеплер өз заңдарын астроном Тихо Брагеннің планеталардың қозғалысын ұзақ жылдар бойы бақылаудың нәтижелеріне сүйене отырып ашқан болатын. Осындай өз зерттеулерінің нәтижесінде қазір планеталар қозғалысының Кеплер заңдары деп аталып кеткен үш заңын берген болатын. Оларды былайша тұжырымдауға болады.
Кеплердің бірінші заңы. Әрбір планетаның Күнді айнала қозғалысының траекториясы (орбитасы) эллипс болып табылады, әрі оның бір фокусындаКүн орналасады.

Кеплердің екінші заңы. Әрбір планета өзін Күнмен қосып тұрған түзу бірдей  уақыт аралықтарында бірдей аудандарды сипап өтетіндей түрде қозғалады.
Кеплердің үшінші заңы. Күнді айнала қозғалып жүрген кез келген екі планетаның айналыс периодтарының квадраттарының қатынасы олардың Күннен орташа қашықтықтарының кубтарының қатынасына тең болады. Бұл дегеніміз егер Т1 және Т2 -планеталардың күнді бір рет айналып өтуге  қажетті уақыты, ал r1 және  r2 – планеталардың Күннен орташа қашықтықтары болса, онда
Қойшыбаев Н. Жалпы физика курсы І том! Механика 93-бет.